Czas pracy kierowcy zawodowego – czy można pracować 15 h na dobę?

Wokół kwestii czasu pracy kierowcy mnoży się wiele teorii i mitów, które tylko komplikują sprawę. Dość problematyczne jest znalezienie odpowiedzi na pytanie o czas pracy kierowcy. Ile razy po 15 godzin może pełnić obowiązki? Czy można ten czas wydłużać lub skracać? Temat jest skomplikowany, ale regulują go konkretne ustawy i rozporządzenia nie tylko te obowiązujące w Polsce, ale także te unijne. Należą do nich:

• Ustawa z 16 kwietnia 2014 r. o czasie pracy kierowców obowiązująca kierowców w Polsce
• Rozporządzenie WE Parlamentu Europejskiego i Rady 561/2006 z 15 marca 2006 roku – obowiązujące we wszystkich krajach Unii Europejskiej.

Czym zatem jest czas pracy kierowcy?

Czas pracy kierowcy w ujęciu dziennym to czas pracy, który kierowca przeznacza na prowadzenie pojazdu, a także na inne aktywności związane z jego obowiązkami, np. wypełnianie kart przewozowych, nadzorowanie rozładunku, zatrzymanie pojazdu w korku drogowym na skutek wypadku drogowego. Tak więc błędem jest kojarzenie ,,czasu pracy kierowcy” tylko i wyłącznie z czasem jazdy. Musimy pamiętać, że do czasu pracy kierowcy wliczana jest także jedna 15-to minutowa przerwa śniadaniowa wynikająca z Kodeksu Pracy. Zatem:

• doba kierowcy = czas pracy kierowcy + odpoczynki/przerwy;
• każdy z tych elementów powinien być realizowany w ściśle określonym czasie pracy;
• dzienny okres aktywności wynosi 13 godzin (w trakcie tego okresu odbieramy również wymagane przerwy z tytułu czasu jazdy ciągłej);

Skąd więc pojawiają się pytania o czas pracy kierowcy? Ile razy po 15 godzin i czy w ogóle może pełnić obowiązki przez taki okres czasu?

Czy kierowca może pracować 15 h mimo, iż jego czas pracy wynosi maksymalnie 13 h?

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, dobowy okres aktywności kierowcy, czyli w ciągu 24 godzin od momentu rozpoczęcia pracy, wynosi maksymalnie 13 godzin. Istnieją jednak sytuacje, w których może być on wydłużony maksymalnie do 15-tu godzin. Zapis dotyczący takiej sytuacji znajduje się w art. 8 rozporządzenia WE 516/2016 i jest ściśle związany ze skróconym dziennym okresem odpoczynku kierowcy. Definicję tego odpoczynku znajdziemy w artykule 4 powyższego rozporządzenia:

 „Skrócony dzienny okres odpoczynku” oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;” 

Dlaczego zatem mówimy o 15-godzinnym dniu pracy? Następuje on w sytuacji, gdy kierowca wykorzysta najmniejszą możliwą wartość skróconego okresu odpoczynku dziennego, czyli 9 godzin. Łatwo zatem policzyć, że jeśli w kolejnych 24 godzinach od momentu rozpoczęcia pracy musimy zmieścić 9 godzin odpoczynku dziennego, zostaje nam 15 godzin na wykonywanie pozostałych czynności. Ile razy może wystąpić taka sytuacja? Odpowiedź znajdziemy we wcześniej wspomnianym artykule 8:

“Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku”

Ważne! 15 godzin aktywności kierowcy nie może odnosić się tylko i wyłącznie do czasu jazdy. Gdyby kierowca przekroczył czas jazdy np. o 5 godzin, byłoby to poważnym naruszeniem bezpieczeństwa na drodze. A taka sytuacja nie może mieć miejsca. Często w tej kwestii powstaje wiele niejasności i pytań: czy jednak można pracować dobowo 15 h? Odpowiedź brzmi – tak, jednak należy pamiętać, że te 15 godzin pracy kierowcy odnosi się do okresu aktywności, a nie czasu jazdy!

Dzienny czas prowadzenia pojazdu i jego ścisłe regulacje

Czas prowadzenia pojazdu jest czasem, gdy pojazd jest w ruchu. Jeszcze raz warto przypomnieć, że postój w korku drogowym nie zalicza się do czasu jazdy. Skoro jednak czas pracy kierowcy może zostać wydłużony, to i wydłużenie czasu jazdy ma ściśle określone reguły. Kierowca dziennie może prowadzić pojazd maksymalnie 9 godzin. Jednakże dwa razy w tygodniu może prowadzić pojazd o godzinę dłużej, czyli łącznie 10 h.

Tygodniowy czas prowadzenia pojazdu

56 godzin – tyle powinien wynosić tygodniowy czas prowadzenia pojazdu. Jednak w rozliczeniu dwutygodniowym jest to 90 godzin. Łatwo zauważyć zatem, że po przejechaniu maksymalnych 56 godzin w pierwszym tygodniu, w kolejnym nie można przekroczyć 34 godzin jazdy.

Reasumując, w pracy kierowcy zawodowego bardzo ważną rolę odgrywa czas. Poszczególne okresy czasu pracy kierowcy ściśle regulują akty prawne. Zatem kierowcy nie tylko świetnie muszą się znać na prowadzeniu pojazdów, ale również na obowiązujących aktach prawnych.